De school als maatschappelijke onder-neming. Waarden leren door doen
CS Vincent van Gogh wil
vormgeven aan christelijke
identiteit van de school

ASSEN - “Voor mij is de school als maatschappelijke onderneming een geweldige uitdaging om vorm te geven aan haar christelijke identiteit. Waarden leren door doen”, zegt de voorzitter van het College van Bestuur van de christelijke scholengemeenschap Vincent van Gogh, drs. Antheunis Janse.
In een artikel in het blad van de Besturenraad schrijft hij, dat de kern van een school als maatschappelijke onderneming is, dat die school gedreven wordt door het verlangen om maatschappelijke problemen op te lossen.
Drs Janse: “In de afgelopen jaren waren we als school regelmatig op zoek naar een antwoord op de vraag hoe we in deze tijd een christelijke school kunnen zijn? Een school waar iedere leerling welkom is. We waren ervan overtuigd dat we ‘waarden en normen’ moesten overdragen. Maar hoe? Waarden blijken zelden uit tekstboekjes maar veel meer in de praktijk. En in die praktijk bestaat er een boodschap van de scheppingsopdracht uit Genesis, waarin God de mens een cultuurmandaat geeft om  rentmeester te zijn. Als  de school midden in de maatschappij staat, eraan bijdraagt, meehelpt problemen op te lossen - dan houden wij de leerlingen voor om rentmeester te zijn.
Dan krijgen gesprekken over duurzame oplossingen diepgang; dan krijgt het begrip ‘verantwoordelijkheid voor de naaste’ betekenis en kleur.”
CS Vincent van Gogh doet samen met 21 andere scholen in het land mee aan een onderzoek, dat sinds 2008 wordt ingesteld door prof. Dr. Goos Minderman van de VU in Amsterdam. Het enthousiasme om aan dit onderzoek mee te doen groeit.
De directie van Vincent van Gogh ervaart het onderzoek als buitengewoon uitdagend. Het helpt hen de focus van de school betekenisvol te verleggen.
Voorzitter Janse: “In de twee jaar dat we ons laten inspireren door het idee van een maatschappelijke onderneming bloeien mooie dingen op”.
De school is geen eilandje binnen de samenleving zonder wisselwerking met die samenleving. De school is ook nodig voor onder andere  de veiligheid op straat, de bestrijding van obesitas en het tegengaan van graffiti.
Soms begint het met enthousiasme binnen de schoolleiding, maar als docenten eenmaal zelf contacten hebben met maatschappelijke organisaties als zorginstellingen of met de gemeente, bloeit er ook voor hen een wereld open”.
Voorbeelden?
Zo werkten leerlingen van de schoolafdeling Zorg en Welzijn  met demente bejaarden aan het opschrijven van hun herinneringen in een Levensboek - een geweldig vormende ervaring voor de leerlingen, een heerlijke belevenis voor de bejaarden.
Vertellen over eigen leven aan iemand die echt luistert en er serieus mee omgaat. Ook zijn er verwenmiddagen voor bejaarden:  hun haar wordt gewassen, hun nagels gemanicuurd en hun handen gemasseerd door leerlingen van de afdeling Uiterlijke Verzorging.
Volgens de heer Janse zijn docenten van de school ervan overtuigd, dat deze aanpak niet ten koste gaat van het primaire proces (lesuren draaien in de klas) maar dat er nu meer en echter wordt geleerd dan in een geïsoleerde klassensituatie.
De bestuursvoorzitter van Vincent van Gogh geeft ook nog een ander voorbeeld.
“In deze tijd is bijvoorbeeld het begrip gastvrijheid maatschappelijk beladen. Een school als maatschappelijke onderneming kan veel inhoud geven aan de integratie van vreemdelingen.
Maatschappelijk ondernemerschap is dus geen waardevrij begrip. Het gaat er van uit dat mensen lokaal verantwoordelijkheid willen nemen voor de samenleving. Het gaat uit van inspiratie van bestuurders, schoolleiders en professionals, die problemen willen oplossen vanuit hun eigen zingeving en niet gereguleerd willen worden door marktmechanismen of overheidsmaatregelen”.
Voor CS Vincent van Gogh is deelname aan het onderzoek van de VU uitgemond in hernieuwd elan en heeft het hun visie verdiept op wat een christelijke school kan en moet zijn.

Bijdrage: Tieme Meints